بازخوانی خاطرات شفاهی دفاع از آرمان‌های انقلاب؛ از تریبون‌های پرشور «شهید دیالمه» تا ایستادگی در برابر تانک‌های رژیم پهلوی در بیمارستان امام رضا (ع)

تاریخ انقلاب اسلامی و دفاع مقدس در مشهد، با نام‌هایی گره خورده است که هر یک ستونی از جریان‌سازی فکری و عملی بوده‌اند. دکتر امیررضا صالح‌مقدم، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در گفتگویی صمیمانه با «وب‌دا»، به بیان خاطراتی می پردازد که از جلسات پرشور مناظره شهید دیالمه در دانشکده پرستاری آغاز شده و به لحظات التهاب‌برانگیزحمله به بیمارستان امام رضا(ع) و حضور در جبهه‌های نبرد حق علیه باطل ختم می‌شود. او در این روایت، از بصیرت جوانان انقلابی در شناسایی جریان‌های انحرافی و صلابت رهبران نهضت در روزهای سخت سخن می‌گوید.

مشهد؛ مرکز تبلور اندیشه‌های دینی و سیاسی

دکتر صالح‌مقدم با اشاره به دوران جوانی و شکل‌گیری گروه‌های مذهبی در مشهد، از شهید دیالمه به عنوان نماد بصیرت یاد کرده و می‌گوید: مجمع احیای تفکرات شیعی با حضور چهره‌هایی چون شهید دیالمه، پایگاه مباحثات ایدئولوژیک بود. ایشان با شهامتی مثال‌زدنی، باب مناظره با گروه‌های چپ و جریان‌های مختلف را باز کرد؛ جلساتی که گاه به دلیل حرارت مباحث و تضاد آرا، به تنش‌های فیزیکی هم کشیده می‌شد، اما هدف اصلی که تبیین مفاهیم اصیل اسلامی بود، هرگز فراموش نشد.

تشکیل انجمن اسلامی و مرزبانی از اعتقادات

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد به چالش‌های تشکیل انجمن اسلامی دانشجویان در دانشکده پرستاری اشاره کرد و افزود: در آن دوران، جریان‌های متعددی فعالیت داشتند. ما جزو مؤسسین انجمن اسلامی بودیم، اما حتی در میان بچه‌های مسلمان هم انشعاباتی رخ داد. برخی به سمت جریان‌هایی رفتند که ریشه در تفکرات انجمن حجتیه داشت، اما نگاه تیزبین و استدلال‌های شهید دیالمه همواره چراغ راهی برای بازشناسی مسیر صحیح انقلاب از انحرافات سیاسی بود.

روایت یک واقعه تاریخی؛ وقتی بیمارستان به اشغال نظامیان درآمد

بخش تکان‌دهنده خاطرات دکتر صالح‌مقدم به واقعه هجوم تانک‌های ارتش شاهنشاهی به بیمارستان امام رضا (ع) مشهد (شاهرضای سابق) اختصاص دارد. وی می‌گوید: تنها نیم ساعت پس از تیراندازی به بخش اطفال، به بیمارستان رسیدم. صحنه‌های هولناکی بود؛ تانک‌ها نرده‌ها را شکسته و وارد محوطه شده بودند. پرستارانی را دیدم که با گریه و فریاد، کودکان بیمار را در حالی که سرم به دست داشتند، به پناهگاه می‌بردند. دیوارهای بخش اطفال سوراخ شده بود و رد خون بر زمین دیده می‌شد. آن روزها بیمارستان به تسخیر نظامیان درآمده بود.

وی ادامه داد: بیمارستان امام رضا (ع) در آن دوران به میعادگاه انقلاب تبدیل شده بود. تریبون‌های سخنرانی بر پشت کامیون‌ها برپا می‌شد و شخصیت‌هایی همچون حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، شهید هاشمی‌نژاد و شهید طبسی با صراحت و شجاعتی وصف‌ناپذیر علیه رژیم سخن می‌گفتند. صلابت کلام مقام معظم رهبری در مسجد و منبرهای پرهیجان شهید هاشمی‌نژاد، لرزه بر اندام ساواک می‌انداخت و برای ما که جوان بودیم، منبع عظیم انگیزه و نترسی بود.

پیش‌بینی تاریخی درباره بنی‌صدر

صالح‌مقدم در بخش دیگری از این گفتگو به بصیرت انقلابیون مشهد در قبال مسائل سیاسی کلان کشور اشاره کرد و یادآور شد: ماه‌ها پیش از ریاست جمهوری بنی‌صدر، در دانشکده پزشکی هشدار داده شد که او به ولایت فقیه اعتقادی ندارد و حضورش برای انقلاب یک فاجعه خواهد بود. آن زمان بسیاری به دلیل عدم شناخت، مخالفت می‌کردند، اما علائم خطر برای کسانی که با مبانی اصیل انقلاب گره خورده بودند، از روز هم روشن‌تر بود.

از مشهد تا کربلای ۵؛ میراث‌داران بهداری رزمی

این پیشکسوت دوران دفاع مقدس در پایان، به افتخار حضور در اولین گروه‌های داوطلب بهداری رزمی مشهد اشاره کرد و گفت: ما جزو اولین گروه‌هایی بودیم که برای عملیات کربلای ۵ آماده‌ شدیم. شرایط سختی بود؛ بیمارستان‌ها مملو از مجروح بود و ما در بخش‌های جراحی، تخت‌ها را در راهروها کنار هم می‌چیدیم تا بتوانیم جان انسان‌های بیشتری را نجات دهیم. زیرزمین‌های قدیمی بیمارستان که زمانی در جنگ جهانی دوم زندان بود، شاهد پیکرهای مطهر شهدایی بود که برای این مرز و بوم جانفشانی کردند.