برگزاری نشست خبری خلاصه سیاستی های دانشگاه علوم پزشکی مشهد

در نشست خبری که با حضور ساستگذاران و مدیران حوزه پژوهش و فناوری دانشگاه برگزار گردید مدیر اطلاع رسانی پزشکی و منابع علمی دانشگاه اظهار کرد: خلاصه سیاستی یکی از مستندات مهم علمی است که از دل پژوهش‌ها استخراج می‌شود و معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت نیز در سال های اخیر  توجه ویژه‌ای به این موضوع داشته است. وی تصریح کرد نقالات خلاصه سیاستی اطلاعات مفید و عملی را برای تصمیم گیران و سیاستگذاران فراهم نموده و باعث می شود تصمیمات بهتری گرفته شود. وی افزود: اعضای هیأت علمی توانمندی در دانشگاه علوم پزشکی مشهد فعالیت دارند که پژوهش‌های آنان در حوزه‌های مختلف سلامت نتایج ارزشمندی به همراه داشته است. دکتر رنگرزی برگزاری نشست خبری برای خلاصه سیاستی های منتشر شده دانشگاه را از برنامه های جدید معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه برشمرد.

پیگیری رفع چالش‌های پژوهشگران در دسترسی به داده‌های بیمارستانی

در ادامه این نشست، دکتر مجید خادم‌رضاییان، متخصص پزشکی اجتماعی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با اشاره به یکی از طرح‌های پژوهشی خود گفت: در طراحی مطالعات زیست‌پزشکی، یکی از چالش‌های موجود در کمیته‌های اخلاق، استفاده از داده‌های بیمارستانی و اطلاعات ثبت‌شده در سامانه «سینا» بود، در حالی که سند و پروتکل واحدی برای پژوهشگران در این زمینه وجود نداشت.

وی افزود: این موضوع در سال ۱۴۰۱ در برنامه تحقیقاتی ما قرار گرفت و با بهره‌گیری از نظرات مدیران، پژوهشگران و صاحب‌نظران، خروجی کار به کارگروه اخلاق دانشگاه ارسال شد. پس از یک سال بررسی در دانشگاه و سپس یک‌سال‌ونیم بررسی در کارگروه اخلاق وزارت بهداشت، این دستورالعمل مورد تأیید قرار گرفت.

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد تأکید کرد: در نهایت این برنامه در قالب یک دستورالعمل واحد به تمامی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور ابلاغ شد و از زمستان سال گذشته نیز لازم‌الاجرا شده است؛ در متن ابلاغیه نیز از تلاش دانشگاه علوم پزشکی مشهد در این زمینه نام برده شده است.

وی افزود: پس از ابلاغ این دستورالعمل، اقدامات دیگری نیز برای پایش کیفی پروپوزال‌ها و میزان پایبندی مجریان طرح‌ها به این ضوابط انجام شده است. خاطرنشان می شود عنوان خلاصه سیاستی منتشر شده ایشان خلاصه سیاستی راهنمای مصاحبه تلفنی در مطالعات زیست‌پزشکی است که لینک آن در زیر آمده است:

لینک خلاصه سیاستی: https://doi.org/10.22038/mjms.2026.94988.5250

آلودگی هوا؛ یکی از چالش‌های اصلی کلان‌شهرها

در ادامه نشست، دکتر ضیاءالدین بنیادی، دانشیار مهندسی بهداشت محیط و دیگر برگزیده این حوزه، به نتایج پژوهش خود درباره سیاست‌های مقابله با آلودگی هوا اشاره کرد و گفت: در این مطالعه که بازه زمانی سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ را دربر می‌گیرد، موضوع آلایندگی‌ها و آلودگی هوا به‌عنوان یکی از مشکلات اصلی کلان‌شهرهایی مانند مشهد بررسی شد.

وی افزود: بخش عمده آلودگی هوا ناشی از خودروهای فرسوده، ناوگان غیراستاندارد و ترافیک سنگین شهری است و در این پژوهش علاوه بر بررسی پیامدهای درمانی و زیست‌محیطی، مجموعه‌ای از ابزارهای سیاستی شامل اقتصادی، فناورانه، زیست‌محیطی، فرهنگی و اجتماعی پیشنهاد شده است.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: از جمله این راهکارها می‌توان به افزایش هزینه سوخت برای هدایت مردم به سمت حمل‌ونقل عمومی، نوسازی ناوگان حمل‌ونقل، جمع‌آوری خودروهای فرسوده و تقویت معاینه فنی خودروها اشاره کرد.

دکتر بنیادی با اشاره به اهمیت تغییر رفتارهای اجتماعی گفت: استفاده از دوچرخه به‌عنوان یک گزینه سالم و پاک نیز از دیگر پیشنهادهاست که می‌تواند هم به ارتقای سلامت عمومی و هم به کاهش آلودگی هوا کمک کند.

وی تأکید کرد: نتایج این مطالعه نشان می‌دهد هیچ‌یک از ابزارهای سیاستی به‌تنهایی نمی‌تواند مشکل آلودگی هوا را حل کند و تنها اجرای همزمان مجموعه‌ای از این سیاست‌ها می‌تواند به بهبود وضعیت کمک کند.

عنوان خلاصه سیاستی منتشر شده مروری بر سیاست‌ها و ابزارهای کاهش آلاینده‌های هوا ناشی از مصرف سوخت در حمل‌ونقل شهری است که لینک آن در زیر آمده است:

لینک خلاصه سیاستی: https://doi.org/10.22038/jreh.2025.27523

میکروپلاستیک‌ها و امنیت غذایی؛ تهدیدی فراتر از آلودگی زیست‌محیطی

این پژوهشگر همچنین به موضوع میکروپلاستیک‌ها در محیط زیست اشاره کرد و افزود: داده های بین المللی نشان می‌دهد در 16 کشور جهان از 6 قاره مقدار میکروپلاستیک ها بین 0 تا 1674 قطعه در هر کیلوگرم نمک خوراکی وجود دارد و این ذرات می‌توانند در بدن تجمع یافته و در درازمدت موجب بروز بیماری‌های مختلف شوند. وی تصریح کرد میکروپلاستیک ها می‌توانند از طریق نمک، آب آشامیدنی، غذاهای فرآوری‌شده، محصولات کشاورزی و آبزیان وارد زنجیره‌ی غذایی انسان شوند و علاوه بر اثرات فیزیکی، آلاینده‌هایی مانند فلزات سنگین، ترکیبات آلی پایدار و باقی‌مانده‌های دارویی را نیز منتقل کنند. مدیر گروه مهندسی بهداشت محیط دانشگاه خاطرنشان نمود که مصرف طولانی‌مدت این مواد می‌تواند پیامدهایی مانند اختلالات متابولیک، التهاب‌های مزمن و آسیب‌های کبدی و کلیوی ایجاد کند. وی تاکید خلاصه سیاستی منتشر شده را  توصیه‌های سیاستی شامل کنترل و استانداردسازی بسته‌بندی و تجهیزات تولید، تدوین استانداردهای ملی برای حد مجاز میکروپلاستیک‌ها، پایش مستمر زنجیره‌ی‌ غذایی، آموزش مصرف‌کنندگان و تشویق به محصولات محلی و ارگانیک برشمرد. وی تاکید کرد اجرای این سیاست‌ها می‌تواند مواجهه انسانی با میکروپلاستیک‌ها را کاهش دهد، آگاهی عمومی را افزایش دهد و امنیت غذایی و سلامت جمعیت را تضمین کند.

عنوان خلاصه سیاستی منتشر شده میکروپلاستیک‌ها و امنیت غذایی؛ تهدیدی فراتر از آلودگی زیست‌محیطی است که لینک آن در زیر آمده است:

لینک خلاصه سیاستی: https://doi.org/10.22038/jreh.2026.27522

لزوم مداخله زودهنگام در اختلالات شنوایی کودکان

در بخش دیگری از این نشست، دکتر صادق جعفرزاده، متخصص شنوایی‌شناسی و دیگر برگزیده دانشگاه در حوزه خلاصه سیاستی، به نتایج پژوهش خود درباره اختلالات شنوایی کودکان اشاره کرد و گفت: اختلال شنوایی یکی از شایع‌ترین مشکلات دوران کودکی است و بررسی‌ها نشان می‌دهد بین سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۹ حدود یک میلیون و ۲۵۰ هزار مورد در خراسان رضوی شناسایی شده است.

وی افزود: در فاصله سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ با همکاری سازمان بهزیستی، اطلاعات ثبت‌شده به حدود ۵۰۰ هزار نفر رسید و استان خراسان رضوی از نظر پوشش غربالگری شنوایی نوزادان در سطح بسیار بالایی قرار دارد، به‌طوری‌که نرخ مراجعه مجدد نیز بیش از ۹۵ درصد بوده است.

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد تصریح کرد: میزان کم‌شنوایی مادرزادی از ۲.۱۷ در هر هزار تولد زنده به ۳.۴۰ رسیده و بر همین اساس انجام تست‌های استاندارد شنوایی اهمیت زیادی دارد.

دکتر جعفرزاده با اشاره به تأخیر در برخی مراحل تشخیص و درمان گفت: استاندارد جهانی در این حوزه «یک، سه، شش» است؛ یعنی غربالگری در یک‌ماهگی، تشخیص در سه‌ماهگی و مداخله درمانی تا شش‌ماهگی، در حالی که در برخی موارد این فرآیندها با تأخیر انجام می‌شود.

وی تأکید کرد: با بهبود فرآیندهای مداخله و درمان به‌موقع، میزان رفع مشکل از ۶۰ درصد به حدود ۹۰ درصد افزایش یافته است.

دکتر جعفرزاده تصریح کرد: ارزیابی و مداخله زودهنگام شنوایی یا Early Hearing Detection and Intervention (EHDI)با هدف شناسایی زودهنگام و مداخله به موقع برای همه نوزادان کم‌شنوا یا ناشنوا طراحی شده است. همه نوزادان باید پیش از ترخیص از بیمارستان یا حداکثر تا 1 ماهگی با استفاده از آزمون های عینی OAE یا AABR غربالگری شوند. نوزادانی که در غربالگری اولیه و مجدد قبول نمی‌شوند، باید تا 2 ماهگی ارزیابی تشخیصی شنوایی‌شناسی کامل شوند. ارجاع فوری به برنامه مداخله زودهنگام برای همه نوزادان کم‌شنوا ضروری است و باید حداکثر تا 3 ماهگی آغاز گردد. برنامه EHDI باید خانواده‌محور باشد، حقوق خانواده و نوزاد رعایت شود و تصمیم‌گیری مبتنی بر اطلاعات و مشارکت خانواده باشد. همه نوزادان، صرف نظر از نتیجه غربالگری، باید از نظر رشد ارتباطی تحت نظارت مستمر باشند.

عنوان خلاصه سیاستی منتشر  شده اصول غربالگری، ارزیابی و مداخله زودهنگام شنوایی (مداخلات پزشکی، تجویز سمعک و کاشت حلزون) در نوزادان دارای کم شنوایی است که لینک آن در زیر آمده است:

لینک خلاصه سیاستی: https://doi.org/10.22038/jpsr.2026.94807.2777

مدیریت و توانبخشی وزوز گوش

دکتر جعفرزاده  همچنین به موضوع وزوز گوش در بزرگسالان اشاره کرد و گفت: این مشکل در گروه سنی ۳۰ تا ۸۵ سال، که حدود یک‌پنجم جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند، دیده می‌شود و لازم است از روش‌های توانبخشی برای مدیریت آن استفاده شود؛ چرا که در موارد شدید می‌تواند پیامدهای روانی جدی به همراه داشته باشد.

وی افزود: این خلاصه سیاستی مبتنی بر پروتکل کشوری وزارت بهداشت تدوین شده است و تصریح کرد وزوز بر اساس معیارهای گوناگون طبقه ‌بندی می ‌شود: از نظر زمانی به حاد (چند روز تا هفته) و مزمن (بیش از شش ماه) تقسیم می‌گردد. دیگر تقسیم‌بندی ‌ها شامل تداوم (موقتی تا دائمی)، منشأ (سوماتیک یا نوروفیزیولوژیک)، تأثیرات هیجانی و اختلالات همراه (مانند کم‌شنوایی) است. تیم تخصصی مدیریت وزوز شامل متخصص گوش و حلق و بینی  و شنوایی‌شناس است. وی با تاکید بر فرآیند مدیریت وزوز، درمان های اصلی  را شامل تجویز سمعک، درمان بازآموزی وزوز و درمان رفتاری-شناختی همراه با صدا درمانی بوسیله شنوایی شناس برشمرد. دکتر جعفرزاده پیگیری منظم برای پیشگیری از عود  را ضروری دانست.

عنوان خلاصه سیاستی منتشر شده مدیریت و توانبخشی وزوز گوش است که لینک آن در زیر آمده است:

لینک خلاصه سیاستی: https://doi.org/10.22038/jpsr.2026.94815.2778

ضرورت استقرار نظام غربالگری و درمان چندتخصصی برای بیماران سیستیک فیبروزیس در ایران

 دکتر سعیده طالبی عضو هیئت علمی دانشگاه ضمن تشریح خلاصه سیاستی منتشر شده خود تصریح کرد:  سیستیک فیبروزیس (CF) یک بیماری ژنتیکی اتوزومال مغلوب و از شایع‌ترین بیماری‌های ژنتیکی کشنده در جوامعی با شیوع بالای ازدواج فامیلی، از جمله ایران، است. این بیماری در اثر اختلال در ژن CFTR ایجاد شده و با درگیری چندسیستمی به‌ویژه ریه، دستگاه گوارش و وضعیت تغذیه‌ای بیمار همراه است. در جهان، غربالگری نوزادان با استفاده از تست تریپسینوژن ایمنی (IRT) و بررسی‌های ژنتیکی، امکان تشخیص زودهنگام و آغاز سریع درمان را فراهم کرده است؛ اما در ایران، نبود نظام غربالگری نوزادان و فقدان ثبت نظام‌مند بیماران، موجب ناشناخته ماندن شیوع واقعی بیماری، تأخیر در تشخیص و افزایش عوارض و مرگ‌ومیر ناشی از آن شده است.

وی افزود: در حال حاضر، تشخیص بیماری در ایران عمدتاً پس از بروز علائم شدید بالینی مانند اسهال چرب، سرفه‌های مزمن و اختلال رشد انجام می‌شود. همچنین درمان بیماران بیشتر محدود به اقدامات علامتی نظیر درمان‌های استنشاقی، آنزیم‌های پانکراس، تغذیه‌درمانی و فیزیوتراپی تنفسی است و داروهای هدفمند CFTR Modulator که در بسیاری از کشورها برای کنترل بیماری استفاده می‌شوند، در کشور در دسترس نیستند. علاوه بر این، کمبود کلینیک‌های چندتخصصی، فقدان آموزش کافی در نظام پزشکی و نبود نظام ارجاع مؤثر در سطح خدمات اولیه، از مهم‌ترین چالش‌های مدیریت این بیماری محسوب می‌شود.

به گفته دکتر طالبی بر اساس یافته‌های این مطالعه، مهم‌ترین نیاز سیاستی کشور، طراحی یک نظام یکپارچه برای پیشگیری، تشخیص زودهنگام، درمان تخصصی و حمایت مالی از بیماران CF است. در این راستا، اجرای غربالگری کشوری نوزادان، توسعه دسترسی به داروهای هدفمند، ایجاد فلوشیپ تخصصی CF، گسترش کلینیک‌های چندتخصصی و بیمارستان‌های اختصاصی، آموزش پزشکان خانواده و بهورزان، توسعه مراقبت در منزل، حمایت از پژوهش‌های ژن‌درمانی و پوشش کامل بیمه‌ای خدمات درمانی و حمایتی توصیه می‌شود.

وی خاطرنشان نمود: با وجود اقداماتی نظیر تدوین سند ملی بیماری‌های نادر، راه‌اندازی سامانه سبنا و تشکیل صندوق بیماران خاص و صعب‌العلاج، همچنان چالش‌هایی مانند نبود نظام اطلاعاتی یکپارچه، پراکندگی اعتبارات، ضعف نظام نظارتی، کمبود دانش تخصصی و هزینه‌های بالای درمان پابرجاست. از این رو، تقویت حکمرانی بین‌بخشی، توسعه زیرساخت‌های داده‌محور، بازنگری در نظام تأمین مالی و تعریف دقیق وظایف دستگاه‌های مسئول، برای ارتقای پاسخ نظام سلامت به نیازهای بیماران سیستیک فیبروزیس ضروری است.

عنوان خلاصه سیاستی منتشر شده ضرورت استقرار نظام غربالگری و درمان چند تخصصی برای بیماران سیستیک فیبروزیس در ایران است که لینک آن در زیر آمده است:

لینک خلاصه سیاستی: https://doi.org/10.22038/mjms.2025.88335.5025

تسهیل فرایند انتشار مقالات در مجلات علوم پزشکی کشور از طریق ایجاد سامانه واحد برای مدیریت مجلات

در خلاصه سیاستی منتشر شده مربوط به دکتر ابرهیم گلمکانی عضو هیئت علمی دانشگاه و همکاران بر ایجاد سامانه‌ای جدید برای بهبود فرایند انتشار مقالات علمی در مجلات پزشکی تاکید شد. در این خلاصه سیاستی تصریح شده  انتشار مقالات علمی اطلاعات و دستاوردهای جدیدی  را به جامعه علمی و بخش صنعت ارائه می‌کند که می‌تواند در پیشرفت علم  و حل نیازهای جامعه مؤثر باشد. در این خلاصه سیاستی موارد مهم پیش روی محققین جهت انتشار مقاله را انتخاب موضوع مناسب، جمع‌آوری داده‌ها، تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، نگارش مقاله، انتخاب مجله مناسب، ارسال مقاله، تطابق با الگوهای مجله و پذیرش یا رد مقاله دانسته است. با توجه به تنوع بسیار مجلات و اینکه هر مجله برای خود، دارای ساختار و دستورالعمل نگارشی خاصی برای نویسندگان است، این موضوع به چالشی اساسی برای نویسندگان تبدیل شده است. این چالش با رد شدن مقاله بیشتر مشهود خواهد بود؛ زیرا باید ساختار مقاله برای ارسال به مجله‌ای دیگر مجدد تغییر کند. هدف از این خلاصه سیاستی ارائه پیشنهادی مبنی بر ایجاد سامانه‌ای جدید برای بهبود فرایند انتشار مقالات علمی در مجلات پزشکی است بطوری که تمامی مجلات داخلی به آن متصل باشند و نویسندگان فقط از طریق این سامانه بتوانند مقالات خود را مدیریت کنند و مشکلات و معایب مقالات موجود برطرف شود.

عنوان خلاصه سیاستی منتشر شده تسهیل فرایند انتشار مقالات در مجلات علوم پزشکی کشور: یک خلاصه سیاستی است که لینک آن در زیر آمده است:

لینک خلاصه سیاستی: http://dx.doi.org/10.32592/nkums.15.4.83

استفاده از فناوری پلاسما در کنترل آلاینده های هوا

در خلاصه سیاستی منتشر شده توسط دکتر رمضان میرزایی عضو هیئت علمی دانشگاه بر استفاده از فناوری پلاسما در کنترل آلودگی هوا تاکید شد. دکتر میرزایی با بیان این موضوع که انتشار دی‌اکسید گوگرد ناشی از احتراق سوخت‌های فسیلی در صنایع و همچنین وسایل نقلیه دیزلی، به دلیل محتوای بالای گوگرد در این سوخت‌ها، زیاد است، تصریح کرد  این میزان بالای انتشار SO₂ به محیط زیست پیامدهای اقتصادی و زیست‌محیطی متعددی از جمله آلودگی هوا، افزایش تعداد روزهای ناسالم و اثرات منفی بر سلامت انسان را به دنبال دارد. وی افزود بر طبق نتایج این خلاصه سیاستی، کارایی حذف SO₂ از هوا با استفاده از فناوری پلاسما غیرحرارتی (NTP)  بیش از ۹۰ درصد است که اثربخشی این فناوری را تأیید می‌کند. همچنین آزمایش‌ها نشان دادند که این فناوری از نظر مصرف انرژی بسیار کارآمد است. بر اساس این خلاصه سیاستی توصیه می‌شود از فناوری NTP که به تجهیزات تخصصی یا پرهزینه نیاز ندارد، در خروجی‌های اگزوز و دودکش منابع آلاینده برای کاهش انتشار SO₂ استفاده شود.

عنوان خلاصه سیاستی منتشر شده استفاده از فناوری پلاسما در کنترل آلاینده های هوا: یک خلاصه سیاستی است که لینک آن در زیر آمده است:

لینک خلاصه سیاستی: https://iahsj.kaums.ac.ir/article_223703.html